Przekaż nam swój 1% podatku! Wejdź w zakładkę "O NAS"

 

 

AKTUALNOŚCI
GALERIA
OGŁOSZENIA ZARZĄDU
SPRAWOZDANIA OPP
O NAS
WTZ
USŁUGI OPIEKUŃCZE
SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE
PROJEKTY
IMPREZY
PARTNERZY
DARCZYŃCY
WOLONTARIAT
KONTAKT

Projekt treningów usamodzielniania uczestników WTZ prezentowany na XIII Konferencji Opieki Długoterminowej w Toruniu
Czwartek, 30 Wrzesień 2010

Urszula Sroka

Kierownik Warsztatu Terapii Zajęciowej w Szczecinku

Stowarzyszenie „ATUT”

Treningi usamodzielniania jako metoda aktywizowania społecznego i zawodowego osób z niepełnosprawnością intelektualną na przykładzie działalności Warsztatu Terapii Zajęciowej w Szczecinku


Zmiany ustrojowe lat 90-tych ubiegłego wieku oraz rozwój demokracji i świadomości w społeczeństwie polskim zmieniły wizerunek osoby niepełnosprawnej, jak i stosunek do niej. Obecnie osobę niepełnosprawną kreuje się na człowieka w pełni korzystającego z życia, aktywnego, samodzielnego i z planami na przyszłość. Rozumiejąc znaczenie samodzielności osoby niepełnosprawnej, zarówno dla niej samej, jak i dla rodziny oraz państwa, także w pracy Warsztatu Terapii Zajęciowej wdrażamy program rozwijający samodzielność funkcjonalną naszych niepełnosprawnych uczestników.
W ramach codziennych zajęć trenujemy samodzielność w zakresie: samoobsługi, higieny osobistej i utrzymania czystości w najbliższym otoczeniu, dokonywania zakupów i przygotowania posiłków, poruszania się w pobliskim środowisku oraz właściwego zachowania się w miejscach publicznych. Zachęcamy podopiecznych do załatwiania swoich spraw w urzędach i instytucjach. Istotnym elementem tego programu są też wyjazdy na kilkudniowe wycieczki krajoznawczo-turystyczne. Daleko od domu i opiekunów, którzy chętnie wyręczają niepełnosprawnych, bo „łatwiej i szybciej”, uczestnicy Warsztatu mogą sprawdzić swoje umiejętności, utwierdzić się w przekonaniu, że sobie poradzili. Z kolei terapeutom pobyt z uczestnikami poza placówką pozwala zweryfikować wiedzę na temat samodzielności podopiecznych, ich funkcjonowania bez opieki najbliższych, a przede wszystkim sprawdzić efekty rehabilitacji prowadzonej w placówce. Jednak podczas wycieczki nie zawsze można w pełni zrealizować zadania rehabilitacyjne, bo program wycieczki i konieczność dostosowywania się do okoliczności wymusza na opiekunach natychmiastową reakcję i zbyt dużą pomoc udzielaną podopiecznym, co nie sprzyja usamodzielnianiu.
Na podstawie kilkuletnich doświadczeń, rozmów z opiekunami i terapeutami stwierdziłam, że należy zintensyfikować pracę z uczestnikami WTZ w kierunku rozwijania ich umiejętności do samodzielnego życia i mieszkania, a w dalszym etapie również pracy. W związku z tym należy stworzyć warunki, które pozwolą na zwiększenie ich samodzielności w życiu codziennym, stosownie do posiadanych zasobów i możliwości.
Głównym celem projektu jest poszerzenie obszarów samodzielnego funkcjonowania uczestników WTZ: w codziennym życiu, w kwestii organizacji czasu wolnego oraz pracy.
Cele szczegółowe to:
wdrażanie do samodzielnego mieszkania i wypełniania obowiązków związanych z utrzymaniem czystości pomieszczeń, przygotowywaniem posiłków, dbaniem o czystość odzieży
rozwijanie umiejętności gospodarowania budżetem (planowanie wydatków, dokonywanie zakupów)
zwiększenie umiejętności interpersonalnych niezbędnych w codziennym życiu
rozwijanie umiejętności organizowania czasu wolnego
wdrażanie do pracy („próby pracy”) – drugi etap treningów.

Projekt jest adresowany do uczestników Warsztatu Terapii Zajęciowej. Polega na stworzeniu oraz wykorzystywaniu sytuacji, w których podopieczni będą przebywać poza domem, pod opieką instruktora WTZ (1 opiekun na 5 uczestników). Jednorazowo treningiem objęto 10 uczestników. Przez pięć dni mieszkali oni w pokojach dwuosobowych z łazienką. Pomieszczenia te musieli utrzymać w czystości, a dodatkowo do ich zadań należało dbanie o porządek w szafie, samodzielny dobór odzieży, ręczne przepierki bielizny osobistej, skarpet, itp. Ponadto uczestnicy gospodarowali budżetem przeznaczonym na zakup artykułów spożywczych (samodzielne zakupy) do przygotowania wspólnego śniadania i kolacji.
Zadaniem grupy było podejmowanie działań w celu zorganizowania czasu wolnego – spacery, gry towarzyskie itp. Inne ćwiczenie to rozwijanie u podopiecznych orientacji w terenie m.in. przez poznawanie punktów strategicznych, pytanie o drogę. W kolejnym etapie treningów uczestnicy zajmowali się wydzielaniem czasu na pracę.

Projekt realizowano w formie tygodniowych turnusów usamodzielniających, z których skorzystało 20 osób.

Działania szczegółowe:
1.Trening samodzielnego mieszkania:
obejmował wykonywanie czynności porządkowych w pokoju – ścielenie łóżka, sprzątanie w pokoju i w łazience, utrzymanie porządku w szafie (składanie i wieszanie ubrań, oddzielanie brudnej odzieży, itp).
2.Trening higieny osobistej i prania ręcznego:
obejmował samodzielne mycie całego ciała, higienę jamy ustnej, codzienną zmianę bielizny osobistej i przepierki bielizny, pranie drobnej odzieży i prasowanie.
3.Trening umiejętnego gospodarowania budżetem:
obejmował podział środków finansowych na dni, planowanie jadłospisu na śniadanie i kolację, układanie listy zakupów artykułów spożywczych (również ilościowo), zakupy i inne wydatki.
4.Trening kulinarny:
obejmował przygotowanie posiłków dla grupy osób – śniadania i kolacji (dyżury), przechowywanie produktów, ręczne mycie naczyń, a także korzystanie ze zmywarki i sprzątanie kuchni.
5.Trening organizacji czasu wolnego:
obejmował rozwijanie umiejętności planowania i organizowania czasu wolnego dla grupy, korzystając z bazy DPS, z udziałem seniorów – mieszkańców domu (teren przy domu) – spacery i wycieczki po okolicy, zabawy i gry towarzyskie, hobby.

Podopieczni byli zachęcani do samodzielnego podejmowania decyzji dotyczących wszystkich sfer, ale też musieli liczyć się z konsekwencjami sowich decyzji, np. ustalanie jadłospisu i zakup artykułów w odpowiedniej ilości, wybór ubioru stosownego do warunków atmosferycznych, sytuacji, itp.
Treningiem usamodzielniania objęto uczestników Warsztatu. Role opiekunów – asystentów wspierających podopiecznych objęli instruktorzy terapii WTZ. Projekt był realizowany w ośrodku szkoleniowym przy Domu Pomocy Społecznej w Bornem Sulinowie. Uczestnicy mieli do dyspozycji pokoje dwuosobowe z łazienkami, kuchnią z wyposażeniem oraz pomieszczenie rekreacyjne (z funkcją jadalni). Ponadto, teren wokół domu sprzyjał organizacji gier na świeżym powietrzu, ognisk, itp. Dom położony jest w centrum miasteczka, w niedalekiej odległości od różnych sklepów. W mieście znajduje się dużo terenów zielonych, jezioro wokół którego rozciągają się wrzosowiska z wytyczonymi trasami spacerowymi, rowerowymi oraz szlakami do marszów z kijami - Nordic Walking. W mieście działają także placówki kulturalne, muzeum.
Uczestnicy projektu mogli uczestniczyć we wspólnych zajęciach z seniorami, z wykorzystaniem różnych technik plastycznych oraz zajęciach muzycznych, a także rekreacyjnych. Pobyt w ośrodku szkoleniowym przy Domu Pomocy Społecznej był dla nich okazją do poznania funkcjonowania placówki i ludzi tam przebywających, a także “oswojenia się” z miejscem, które może stać się w jakiejś przyszłości domem dla naszych uczestników.
Dzięki realizacji projektu osiągnęliśmy następujące rezultaty:
wzrost samodzielności osób z niepełnosprawnością intelektualną w wykonywaniu czynności dnia codziennego
lepsze gospodarowanie budżetem ze zwróceniem uwagi na najważniejsze potrzeby
rozwinięcie umiejętności organizowania sobie i innym czasu wolnego, poznanie nowych technik plastycznych
lepsza współpraca w grupie (przydział zadań dla członków grupy odpowiednio do możliwości uczestników, udzielanie pomocy innym)
poznanie działalności domu pomocy społecznej
rozwinięcie umiejętności poruszania się w nowym terenie, komunikowania się w celu załatwienia sprawy
wyłonienie uczestników posiadających zasoby pozwalające na ich samodzielne zamieszkanie (mieszkalnictwo chronione lub wspólnota)
rozwijanie umiejętności dzielenia czasu na „życie domowe”, pracę, czas wolny.
 Środki na realizację projektu pozyskano z Fundacji im. S. Karłowskiego w Juchowie, która wspiera osoby niepełnosprawne oraz ich rozwój w kierunku samodzielności. Stowarzyszenie „ATUT” współpracuje z Fundacją również w zakresie realizacji „prób pracy” dla uczestników Warsztatu (już od trzech lat) oraz uczestniczy w tworzeniu zakładu aktywności zawodowej.

Ewaluacja projektu
W drugim etapie przeprowadzenia treningów usamodzielniania wprowadzono zmiany:
do treningów wytypowano uczestników, którzy objęci są rehabilitacją zawodową i uczestniczyli w praktykach zawodowych
wydłużono okres trwania treningów do dwóch tygodni
wprowadzono „próby pracy”, które obok samodzielnego mieszkania i aktywnego spędzania czasu wolnego, są ważnym elementem usamodzielnienia osoby niepełnosprawnej i podniesienia jakości życia.


Efekty II etapu treningów:
- uczestnicy sprawniej wykonywali czynności dnia codziennego związane z utrzymaniem czystości wokół siebie, lepiej współpracowali przy przygotowywaniu wspólnych posiłków
- wyraźnie czuli się pewniej w miejscu, które postrzegali jako „znane”
- mieli zdecydowanie więcej pomysłów na wspólne spędzanie czasu wolnego
- wyjazdy na „próby pracy” traktowali jako element pobytu/ mieszkania w ośrodku, byli bardziej zmotywowani do pracy: chętniej wykonywali pracę (głównie zbiór kwiatów nagietka i chabru, naci pietruszki), w ocenie pracowników zakładu pracy, podopieczni pracowali w szybszym tempie i w porównaniu do roku ubiegłego poprawili wydajność.

Treningi usamodzielniania realizowane były w sierpniu 2009 roku (I etap) oraz w okresie 2-13 sierpnia 2010 roku.
W efekcie projektu usamodzielniania uczestników Warsztatu Terapii Zajęciowej wyłoniono grupę osób z niepełnosprawnością intelektualną gotowych do podjęcia zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej (posiadających wyrobione nawyki pracy oraz umiejętności wykonywania czynności zawodowych), a w dalszej przyszłości do mieszkalnictwa chronionego (utworzenie ZAZ-u oraz mieszkań chronionych to cele Fundacji im.S.Karłowskiego, które są  w trakcie realizacji).



 





« powrót